logo_1.png

Banner

chaka

Trang chủ»Đời Sống»Xã hội»Người trẻ theo đuổi văn hóa hầu đồng: Tín hiệu đáng mừng của xã hội khi lĩnh vực tâm linh ngày một phát triển

baiviet---desktop.jpg

Người trẻ theo đuổi văn hóa hầu đồng: Tín hiệu đáng mừng của xã hội khi lĩnh vực tâm linh ngày một phát triển

06/03/2021 - 14:03

Tuổi đời còn trẻ nhưng thanh đồng Vương Thiệu Phong đã có hơn 10 năm phụng sự nhà Thánh. Suốt những năm qua, anh luôn luôn tâm huyết với việc gìn giữ, phát huy nét đẹp của tín ngưỡng thờ Mẫu.

 

Không còn xa lạ chuyện người trẻ… hầu đồng

 

Theo chân thanh đồng Vương Thiệu Phong tới đền Thiên Ân (Nghệ An) để hầu đồng mới thấy sự vất vả của hành trình này. Thanh đồng cho biết, gần 10 năm anh hầu đồng ở đây, thấy không ít những trường hợp người trẻ hay đau ốm, nên đi hầu đồng để mong các "ngài" phù hộ cho. “Cậu” bảo, các bạn trẻ 9X bây giờ hay theo bà, theo mẹ đi hầu đồng. Một phần là do tín ngưỡng của gia đình, một phần là do cái "tâm" thôi thúc. Tuổi tác không phải trở ngại cản bước con người ta đến với những đức tin cao cả. Dù ở độ tuổi nào, con người cũng muốn hướng thiện, muốn tìm đến những sự tốt lành ở đời. Văn hóa hầu đồng luôn đón chào những người con trở về với cội nguồn tâm linh.

 

503211.jpg

Văn hóa hầu đồng luôn đón chào những người con trở về với cội nguồn tâm linh, dù ở bất kì độ tuổi nào

 

Nếu không tận mắt chứng kiến một buổi hầu đồng mở phủ thì không nhiều người có thể tưởng tượng hay tin được rằng: Giới trẻ cũng tham gia chuẩn bị mã, sắm lễ, trang bị quần áo, có phường hát văn cùng người lớn - việc mà từ trước đến nay trong tâm tưởng của nhiều người chỉ dành cho những người cao tuổi. Với đức tin là làm lễ hầu đồng để cầu mong những điều tốt đẹp, nhiều bạn trẻ đã cùng gia đình mình ngồi hầu đồng với sự thật tâm và thành kính nhất.

 

Có thể nói, trong các nghi lễ tôn giáo hiện nay, một nét mới lạ là việc người trẻ hầu đồng, tham gia hát chầu văn không hiếm. Như Vương Thiệu Phong chia sẻ, anh tham gia công việc này một phần là do số phận “định đặt”, phần khác chủ yếu xuất phát từ cái tâm muốn được thanh thản và làm việc có ích. Thêm vào đó, không chỉ anh hay nhiều người trẻ khác cũng tin rằng, thường xuyên tham gia các buổi hầu đồng và lên chùa sẽ có thể vượt qua mọi cám dỗ của cuộc sống.

 

Với sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của Internet, người trẻ hiện nay có cơ hội tiếp xúc với nhiều luồng văn hóa khác nhau. Vì thế, việc tiếp thu điều gì và loại bỏ điều gì đã trở thành một bài toán khó đối với giới trẻ. Việc tìm đến văn hóa hầu đồng sẽ giúp các bạn trẻ được giác ngộ, nhận thức đúng đắn về những giá trị Chân - Thiện - Mỹ trong cuộc sống. Vì thế, những người trẻ đang chập chững từng bước đầu tiên trên con đường đời sẽ biết nương vào điều tốt lành để tránh xa vô vàn thói hư tật xấu ở đời.

 

Hầu đồng là gì, có vai trò gì trong cuộc sống người trẻ nói riêng và người dân nói chung?

 

Hầu đồng chính là giá trị của Tín ngưỡng thờ Mẫu, Tam Phủ của người Việt - là văn hóa bản địa, là một bảo tàng sống về văn hóa… thể hiện qua những bài chầu văn, những câu chuyện lịch sử lồng trong hát chầu văn, những điệu múa, trang phục, cách trang trí đền đài. “Tín ngưỡng thờ mẫu” chủ yếu là Lễ Hầu đồng của Việt Nam được UNESCO công nhận là di sản văn hóa ngày 1/12/2016, trở thành Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

 

Hầu đồng hướng tới cuộc sống, niềm tin thực tại với ước vọng sức khỏe, tài lộc, may mắn của mọi tầng lớp trong xã hội; tôn vinh truyền thống yêu nước, tinh thần hướng về nguồn cội “uống nước nhớ nguồn”. Thông thường, hầu đồng có 36 giá, mỗi giá nói về huyền tích của một vị thánh, làm nghi lễ nhảy múa, ban lộc, phán truyền... Những người đứng giá hầu đồng gọi chung là thanh đồng. Thanh đồng là nam giới thì được gọi là cậu, nữ giới được gọi là cô đồng hoặc bà đồng. Đó là những người trực tiếp thực hành nghi lễ hầu đồng. Trang phục của thanh đồng cũng rất phong phú, đa dạng, với những màu sắc khác nhau như màu đỏ, màu trắng, màu vàng hay màu xanh, tùy theo nội dung của từng giá đồng, thường thể hiện rõ đặc tính cũng như nguồn gốc xuất thân của từng vị thánh trong mỗi giá đồng. Mỗi màu tượng trưng cho một miền của vũ trụ. Miền trời, tượng trưng bằng màu đỏ (Thiên phủ), màu đất là màu vàng (Địa phủ), màu sông biển là màu trắng (Thoải phủ), miền rừng núi là màu xanh (Thượng ngàn). Các “đồng cô, bóng cậu” có vai trò quan trọng cho sự tồn tại và phát triển của tín ngưỡng thờ Mẫu.

 

503212.jpg

Thanh đồng là người mang sứ mệnh hướng con người ta đến những điều thiện lành trong cuộc sống

 

Cũng phải nhấn mạnh, cùng với việc đời sống vật chất người dân được cải thiện theo thời gian thì đời sống tinh thần cũng ngày một được chú trọng, đặc biệt là những nghi thức mang tính tâm linh như hầu đồng. Việc người dân tin tưởng, tìm đến một thanh đồng nào đó cho thấy họ có mong muốn được hướng thiện, tin vào Thánh để làm việc tốt ở đời. Không nên và không thể đánh tráo khái niệm “văn hóa tín ngưỡng” và “mê tín dị đoan”. Sẽ là phiến diện nếu nhìn vào những biến tướng để quy chụp văn hóa hầu đồng là hình thức “mê tín”, “kinh doanh tâm linh”. Bởi khi tìm đến cửa Mẫu, con người ta đều mong cầu những điều tốt lành, khao khát được hành thiện. Thanh đồng chân chính là người mang sứ mệnh giáo dưỡng, giúp con người hướng thiện, hoàn lương chứ không phải kẻ trục lợi từ những buổi hầu đồng như một bộ phận công chúng vẫn lầm tưởng.

 

Thanh Đồng Vương Thiệu Phong: Người trẻ bước ra khỏi cuộc sống bình thường để “theo Thánh”, góp phần đưa thế hệ 8x, 9x tiếp cận gần hơn với di sản văn hoá 

 

Khi thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu ngày càng được coi trọng trong đời sống thì trách nhiệm của người thanh đồng trong công tác bảo tồn di sản lại càng lớn hơn nữa. Tại Nghệ An nói riêng và các tỉnh lân cận nói chung, trong vòng vài năm trở lại đây, người dân tin tưởng và nhắc nhiều hơn tới thanh đồng Vương Thiệu Phong. Thoạt nhìn, thanh đồng có gương mặt khả ái, cung cách làm việc tận tâm khiến người đối diện vô cùng tin tưởng khi “diện Thánh”. Thanh đồng chia sẻ, trước kia cha mẹ cũng định hướng cho mình theo con đường học hành, thi cử. Tuy nhiên, do số phận sắp đặt, anh cũng vẫn quay về “diện Thánh”, trở thành thầy đồng và luôn tìm cách bảo vệ di sản văn hoá tâm linh. Điều này đúng với hầu hết những người theo đuổi con đường đặc thù này. Bởi nếu đã “được chọn”, việc theo nghề là tất yếu. Thanh đồng phải đối mặt với vô vàn khó khăn, trong đó phải nói tới những điều tiếng, dị nghị, định kiến đã tồn tại từ lâu trong xã hội bởi những nhận thức sai lệch, không đúng đắn về văn hóa hầu đồng.

 

Thấu hiểu công việc của một người “bắc cầu” thế giới tâm linh, thanh đồng Vương Thiệu Phong luôn chỉn chu từ trang phục đến cung văn, thực hành đảm bảo tôn nghiêm… trong mỗi vấn hầu thể hiện sự thành kính, ca ngợi công ơn của các vị Thánh, Mẫu; tái hiện lại hình ảnh oai hùng của các vị tướng, anh hùng dân tộc đã có nhiều công lao xây dựng và bảo vệ đất nước. Qua đó, “cậu đồng” đã đưa mọi người lạc vào thế thức tâm linh thần thánh đầy cuốn hút. Thanh đồng Vương Thiệu Phong tâm niệm rằng đã là người làm con của Mẫu, trước hết phải có chữ Tâm, giữ gìn được đạo đức. 

 

503213.jpg

 Thanh đồng Vương Thiệu Phong tâm niệm rằng đã là người làm con của Mẫu, trước hết phải có chữ Tâm, giữ gìn được đạo đức

 

Tuy tuổi đời còn khá trẻ nhưng thầy đồng Vương Thiệu Phong vẫn luôn canh cánh trong lòng những suy nghĩ làm sao có thể đưa quảng bá tín ngưỡng thờ Mẫu đến với đông đảo người dân một cách đúng đắn nhất. Bởi như đã nhắc tới ở trên, khi con người ta đặt niềm tin quá nhiều vào việc “thờ thánh” với mong muốn cải thiện đời sống vật chất lẫn tinh thần thì chắc chắn sẽ không tránh khỏi những biến tướng. 

 

Tất cả các tôn giáo, đều phục vụ lợi ích cho loài người. Nói cách khác, tôn giáo không đáp ứng được lợi ích về mặt tâm linh hay tinh thần cho con người, thì con người không tự nguyện tìm đến với tôn giáo. Mỗi cá nhân lại có những nhu cầu rất riêng khi tìm đến với tôn giáo nói chung, với đạo Mẫu nói riêng. Người ta đến với Đạo Mẫu bằng rất nhiều tâm thức và rất nhiều sự mong cầu đa dạng”, thanh đồng nhấn mạnh. 

 

Là người trong cuộc, thanh đồng Vương Thiệu Phong hơn ai hết nhận ra được sự biến tướng, hoặc phá cách cũng là dễ hiểu. Sở dĩ có chuyện đó là do thời kì cách mạng văn hoá quá lâu, các lề lối, quy chuẩn cũng bị mất mát đi nhiều, cộng thêm, đời sống xã hội văn minh, có thêm nhiều nghề nghiệp, việc làm mà trước đây chưa từng có, như internet, nghề phi công, nghề truyền hình chẳng hạn. Thêm vào đó, sự kế thừa bị đứt đoạn và do xã hội phát triển thịnh vượng mạnh mẽ, nên sự biến tướng có lẽ ở nghề nào cũng khó mà tránh khỏi. Đôi khi chính những biến tướng đó lại giúp người ta trân trọng hơn những giá trị thật, từ đó tôn vinh những điều chân thật đẹp đẽ trong cuộc sống. Bởi đích đến cuối cùng của các tôn giáo, văn hóa tín ngưỡng đều là 3 chữ Chân - Thiện - Mỹ.

 

Góc nhìn từ người trẻ trong cuộc: Làm sao để hầu đồng ngày càng trở thành “chỗ dựa tinh thần” lớn của cộng đồng?

 

Hơn 10 năm “hầu Thánh”, thanh đồng Vương Thiệu Phong chia sẻ anh gặp rất nhiều câu chuyện từ những người dân tìm tới anh với mong cầu cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn. Để văn hoá “hầu đồng” được bảo vệ một cách đúng đắn, thầy đồng Vương Thiệu Phong luôn truyền tải những thông tin, kiến thức chính thống đến với mọi người. Nỗi niềm mà anh luôn đau đáu chính là làm sao để người dân có nhận thức đúng, có khả năng tự giác ngộ. Bởi nếu  không hiểu chính xác, những người thỉnh nhờ rất dễ có những mong cầu không đúng đắn, dẫn đến hành vi không tốt cho cộng đồng xã hội. Tuy nhiên, việc giác ngộ lại đòi hỏi rất nhiều thời gian tìm hiểu, nghiên cứu, làm việc với bản thân của mỗi người. 

 

503214.jpg

 Vương Thiệu Phong gặp rất nhiều câu chuyện từ những người dân tìm tới anh với mong cầu cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn

 

Người giác ngộ, thì sẽ biết ăn hiền ở lành làm gốc, nên cầu ở mình hơn cầu ở người, họ đi lễ chỉ vì tỏ lòng kính trọng, biết ơn với các bậc bề trên, các bậc tiền nhân. Có người thì vì tin, nhưng chưa giác ngộ thì cầu rất nhiều thứ, nhiều việc. Có vị Đại Đức từng nói: Nếu đặt cái máy ghi âm trước ban thờ, ghi lại mọi điều cầu nguyện khấn vái của thập phương, thì ngay cả đến Thủ Tướng chính phủ cũng không thể giải quyết nổi. Ai làm nghề gì ai làm việc gì, ai có sự gì  thì đều đến nơi linh thiêng cầu thuận lợi cho mình việc ấy sự ấy. Tất nhiên những việc pháp luật cho phép thì họ nhờ tới thầy, những việc pháp luật ngăn cấm thì dĩ nhiên là họ không dám nhờ thầy, sợ lạy ông tôi ở bụi này”, Vương Thiệu Phong nhấn mạnh thêm về những trường hợp mình gặp phải trong quá trình làm nghề suốt 10 năm qua. 

 

Văn hóa hầu đồng không chỉ cần được hiểu đúng, hiểu đủ, hiểu sâu mà còn cần được lan tỏa. Việc được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đã trở thành bước đầu tiên đưa “Tín ngưỡng thờ mẫu” đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Càng ngày càng nhiều bạn trẻ tham gia các vấn hầu chính là tín hiệu đáng mừng. Bởi công tác bảo tồn luôn luôn là vấn đề lớn với các di sản văn hóa tâm linh. Sự kế thừa, truyền bá rộng rãi chính là hình thức duy nhất giúp văn hóa hầu đồng tiếp tục tồn tại và phát triển. 

 

503215.jpg

 

Theo lịch sử phát triển của nhân loại, cách thức truyền tải nhanh nhất vẫn là truyền miệng bởi loài người đã đang và sẽ sống trong một xã hội cộng sinh. Việc người trẻ truyền tai nhau về văn hóa hầu đồng là cách đơn giản, nhanh chóng và dễ dàng nhất để văn hóa tín ngưỡng này trở nên phổ biến trong xã hội hiện nay. 

 

Duy Đức

hinhqc1.jpg hinhqc2.jpg

Quảng cáo

lu
71147
f28461a3c9be2ce075af

Liên kết với chúng tôi